Xofluza (baloxavir) กับทามิฟลู (oseltamivir): ต่างกันอย่างไรตามฉลาก

ทั้งสองตัวเป็นยาต้านไวรัสไข้หวัดใหญ่ที่ฉลากให้เริ่มภายใน 48 ชั่วโมงหลังเริ่มมีอาการ ต่างกันที่กลไก วิธีกิน และกลุ่มอายุที่ฉลากครอบคลุม ตารางนี้สรุปจากฉลากสหรัฐฯ ของ Xofluza (แก้ไข พ.ค. 2025) และ Tamiflu (แก้ไข ส.ค. 2019)

ข้อมูลทั้งหมดเป็นข้อมูลทั่วไปจากฉลาก ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย

ไวรัสไข้หวัดใหญ่ต้องใช้เอนไซม์ของตัวเองหลายตัวเพื่อเพิ่มจำนวนและแพร่ไปยังเซลล์อื่น ยาทั้งสองตัวขัดขวางคนละขั้นตอน

baloxavir marboxil เป็นยาตั้งต้นที่ร่างกายเปลี่ยนเป็นบาล็อกซาเวียร์ ซึ่งยับยั้งกิจกรรม endonuclease ของโปรตีน PA (บางตำราเรียกว่า cap-dependent endonuclease) เอนไซม์นี้อยู่ในชุดเอนไซม์ที่ไวรัสใช้ถอดรหัสยีน เมื่อถูกยับยั้ง ไวรัสจึงเพิ่มจำนวนไม่ได้

โอเซลทามิเวียร์ เป็นยากลุ่มยับยั้ง neuraminidase ตามฉลาก ตัวยาออกฤทธิ์ต่อเอนไซม์ที่ช่วยให้อนุภาคไวรัสหลุดออกจากเซลล์ จึงจำกัดการแพร่ไปยังเซลล์อื่น

ฉลากของทั้งสองตัวเตือนว่าไวรัสไข้หวัดใหญ่เปลี่ยนไปตามเวลา สายพันธุ์ที่ระบาดและการดื้อยาอาจทำให้ประโยชน์ของยาต้านไวรัสลดลง

ฉลากสหรัฐฯ ของ Xofluza ใช้รักษาไข้หวัดใหญ่ชนิดไม่ซับซ้อนในผู้ที่อายุ 5 ปีขึ้นไป ซึ่งมีอาการไม่เกิน 48 ชั่วโมง ทั้งผู้ที่แข็งแรงดีและผู้ที่เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน และใช้ป้องกันหลังสัมผัสผู้ป่วยในผู้ที่อายุ 5 ปีขึ้นไป ฉลากระบุว่าไม่ใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เพราะในการศึกษาพบเชื้อที่ดื้อยาบ่อยกว่าในกลุ่มอายุนี้

ฉลากสหรัฐฯ ของ Tamiflu ใช้รักษาไข้หวัดใหญ่ชนิดไม่ซับซ้อนตั้งแต่อายุ 2 สัปดาห์ เมื่อมีอาการไม่เกิน 48 ชั่วโมง และใช้ป้องกันตั้งแต่อายุ 1 ปี

ฉลากของทั้งสองตัวไม่ได้ใช้กับการติดเชื้ออื่น และยังไม่มีข้อมูลว่ายาป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อแบคทีเรียได้ ถ้าอาการดูเหมือนติดเชื้อแบคทีเรียซ้อนต้องพบแพทย์

**บาล็อกซาเวียร์ (Xofluza)** กินครั้งเดียวให้เร็วที่สุดภายใน 48 ชั่วโมง ทั้งการรักษาและป้องกันหลังสัมผัสผู้ป่วย ขนาดแบ่งตามน้ำหนักตัว (อายุ 5 ปีขึ้นไป):

สำหรับยาผงชนิดชง ซองขนาด 30 มก. ใช้กับน้ำหนัก 15 กก. ถึงน้อยกว่า 20 กก. ส่วนยาชนิดขวดสำหรับน้ำหนักน้อยกว่า 20 กก. คำนวณ 2 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กก.

**โอเซลทามิเวียร์ (ทามิฟลู)** ผู้ใหญ่และวัยรุ่นตั้งแต่ 13 ปีที่ไตปกติ รักษา 75 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 5 วัน ใช้ป้องกันหลังสัมผัสผู้ป่วย 75 มก. วันละ 1 ครั้ง อย่างน้อย 10 วัน โดยเริ่มภายใน 48 ชั่วโมงหลังสัมผัส เด็กอายุ 1-12 ปีแบ่งตามน้ำหนักตัว (ต่อครั้ง วันละ 2 ครั้ง นาน 5 วัน):

ทารกอายุ 2 สัปดาห์ถึงน้อยกว่า 1 ปี ฉลากใช้ 3 มก. ต่อน้ำหนักตัว 1 กก. วันละ 2 ครั้ง และผู้ที่ไตทำงานลดลงต้องปรับขนาดตามตารางในฉลาก ขนาดข้างต้นเป็นข้อมูลทั่วไป ให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้กำหนดขนาดที่เหมาะกับแต่ละคน

ฉลากให้หลีกเลี่ยง เพราะบาล็อกซาเวียร์ อาจจับตัวกับแคลเซียม อะลูมิเนียม หรือแมกนีเซียม ทำให้ระดับยาในเลือดลดลงและอาจลดประสิทธิภาพของยา ฉลากให้หลีกเลี่ยงการกินพร้อมกับ:

• นมและผลิตภัณฑ์นม
• เครื่องดื่มเสริมแคลเซียม
• ยาระบายและยาลดกรดที่มีไอออนโลหะเหล่านี้
• อาหารเสริมแคลเซียม ธาตุเหล็ก แมกนีเซียม ซีลีเนียม หรือสังกะสี

นอกจากกลุ่มข้างต้น Xofluza กินพร้อมอาหารหรือไม่ก็ได้ ส่วนฉลากทามิฟลูไม่มีข้อกำหนดเรื่องนมและอาหารเสริมแบบนี้

**บาล็อกซาเวียร์** ฉลากรายงานอาการที่พบอย่างน้อยร้อยละ 1 ในผู้ใหญ่และวัยรุ่นที่ใช้ยา ได้แก่ ท้องเสีย (ร้อยละ 3) หลอดลมอักเสบ (ร้อยละ 3) คลื่นไส้ (ร้อยละ 2) ไซนัสอักเสบ (ร้อยละ 2) และปวดศีรษะ (ร้อยละ 1) ในเด็กอายุ 5 ถึงน้อยกว่า 12 ปี พบอาเจียนและท้องเสียอย่างละร้อยละ 5 ตัวเลขเหล่านี้มาจากการศึกษาในฉลาก ไม่ใช่การคาดการณ์สำหรับแต่ละคน

**โอเซลทามิเวียร์** ฉลากระบุว่าที่พบบ่อยในการรักษา คือ คลื่นไส้ อาเจียน และปวดศีรษะ ในการใช้ป้องกันพบปวดด้วย

ทั้งสองตัวมีรายงานอาการแพ้รุนแรง เช่น ผื่น ลมพิษ และบวมที่ใบหน้า ให้หยุดยาและไปพบแพทย์ทันที และมีรายงานสับสนหรือพฤติกรรมผิดปกติ โดยเฉพาะในเด็ก ควรสังเกตอาการ ห้ามใช้ถ้าเคยแพ้ตัวยาหรือส่วนประกอบของยาตัวนั้นอย่างรุนแรง

ไม่ได้ ฉลาก Tamiflu ระบุว่าไม่ใช่ตัวแทนของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี ยาต้านไวรัสไม่ได้มาแทนการฉีดวัคซีน ยาต้านไวรัสทั้งสองตัวใช้เมื่อป่วยหรือสัมผัสผู้ป่วยแล้ว

เรื่องวัคซีนชนิดพ่นจมูก (เชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์) ฉลาก Tamiflu แนะนำให้เลี่ยงในช่วง 2 สัปดาห์ก่อนและ 48 ชั่วโมงหลังใช้ยา เว้นแต่แพทย์เห็นว่าจำเป็น ฉลาก Xofluza ระบุว่ายังไม่ได้ศึกษาการใช้ร่วมกัน และยาต้านไวรัสอาจยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเชื้อในวัคซีนจนวัคซีนได้ผลลดลง ส่วนวัคซีนชนิดฉีด ฉลาก Tamiflu ระบุว่าให้ได้ทุกเวลา และฉลาก Xofluza ระบุว่ายังไม่ได้ศึกษา

ฉลากของทั้งสองตัวระบุว่ายังไม่มีการศึกษาที่ควบคุมอย่างเพียงพอในหญิงตั้งครรภ์ ในการทดลองกับสัตว์ไม่พบผลเสียต่อพัฒนาการของลูกในระดับยาที่ศึกษา ฉลากยังระบุว่าไข้หวัดใหญ่เองทำให้หญิงตั้งครรภ์เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนรุนแรงมากขึ้น ส่วนการให้นมบุตร ฉลาก Xofluza ระบุว่ายังไม่มีข้อมูลในน้ำนมมนุษย์ และให้ชั่งประโยชน์ของการให้นมกับความจำเป็นของแม่

ผู้ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาทุกชนิด

ฉลากไม่ได้จัดอันดับว่าตัวไหนดีกว่าสำหรับทุกคน คำตอบขึ้นกับอายุ น้ำหนักตัว โรคประจำตัว ยาและอาหารเสริมที่ใช้อยู่ การตั้งครรภ์ รวมทั้งสายพันธุ์ที่ระบาดในช่วงนั้น ให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้ตัดสิน

• ก่อนเริ่มยา ถ้าเป็นเด็ก หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ผู้สูงอายุ หรือมีโรคประจำตัวเช่นโรคไต
• กินนม ยาลดกรด หรืออาหารเสริมแคลเซียม ธาตุเหล็ก แมกนีเซียม ซีลีเนียม หรือสังกะสีอยู่
• ผื่นรุนแรง หน้าบวม หายใจลำบาก สับสน หรือมีพฤติกรรมผิดปกติ
• อาการแย่ลงหลังเริ่มยา หรือผ่านไปหลายวันแล้วยังไม่ดีขึ้น เพราะอาจเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียซ้อน